|

Birleşmiş Milletler Genel Kurulu;
Başlangıç
İnsanlık ailesinin tüm üyelerinin niteliğindeki onuru ve eşit ve ayrılmaz haklarını tanımanın dünyada özgürlük, adalet ve barışın temeli olduğunu,
İnsan haklarını göz ardı ederek hor görmenin insanlık vicdanını yaralayan barbarca eylemlerle sonuçlandığını ve insanlığın söz ve inanç özgürlüğüyle korku ve yokluktan arınma özgürlüğünden yararlanacağı bir dünyanın herkesin en yüksek beklentisi olduğunun ilan edilmiş bulunduğunu,
İnsanın zorbalık ve baskıya karşı son bir yol olarak ayaklanmaya başvurmak zorunda bırakılmaması için, insan haklarının hukuk düzeniyle korunmasını gerektiğini,Uluslararasında
dostça ilişkiler geliştirmeyi özendirmenin temel olduğunu, Birleşmiş
Milletler halklarının Birleşmiş Milletler Antlaşması'nda temel insan
haklarına, insan kişiliğinin onur ve değerine, erkeklerle kadınların hak
eşitliğine olan inancını yeniden belirttiğini ve daha geniş bir özgürlük
içinde toplumsal gelişme ve daha iyi bir yaşam düzeyi sağlamaya karar
vermiş olduğunu
Üye Devletlerin Birleşmiş Milletlerle iş birliği içinde, insan
haklarının, temel özgürlüklerin evrensel olarak saygı görüp
gözetilmesini sağlamayı yükümlendiklerini,
Bu hak ve özgülükler konusunda ortak bir anlayış oluşturmanın bu
yükümlülüğün tam olarak gerçekleşmesi için büyük önem taşıdığını göz
önüne alarak,
Genel Kurul
Toplumun her bireyi ve her organının bu Bildirgeyi sürekli göz
önünde bulundurarak eğitim ve öğretim yolu ile bu hak ve özgürlüklere
saygıyı geliştirmeye ve ulusal ve uluslar arası geliştirici önlemlerle
gerek üye Devlet hakları, gerekse bu Devletlerin yargı yetkisi içindeki
ülkelerin hakları arasında bu hak ve özgürlüklerin evrensel ve etkin
biçimde tanınıp gözetilmesini sağlamaya çaba göstermeleri amacıyla tüm
halklar ve uluslar için bir ortak başarı ölçüsü olarak bu İnsan Hakları
Evrensel Bildirgesini ilan eder.
-
Madde 1- Her insan
özgür, onur ve haklar bakımından eşit doğar. Akıl ve vicdanla
donatılmış olup birbirine karşı kardeşlik anlayışıyla davranır.
-
Madde 2- Herkes;
ırk, renk, cinsiyet, dil, din, siyasal ya da başka bir görüş, ulusal
ya da toplumsal köken, mülkiyet, doğuş ya da benzeri bir statü gibi
herhangi bir ayrım gözetmeksizin bu Bildirgede öne sürülen tüm hak
ve özgürlüklere sahiptir.
Ayrıca, ister bağımsız olsun, ister vesayet altında ya da kendi
kendini yönetmeyen bir ülke olsun , ister başka bir egemenlik
sınırlaması bulunsun, bir kimsenin uyruğunda bulunduğu ülke ya da
alanın siyasal, hukuksal ya da uluslararası statüsüne dayanılarak
hiçbir ayrım gözetilemez.
-
Madde 3 -Herkesin
yaşama ve kişi özgürlüğü ve güvenliğin hakkı vardır.
-
Madde 4- Kimse,
kölelik ya da kulluk altında tutulamaz; kölelik yada köle ticareti
her türüyle yasaktır.
-
Madde 5- Hiç
kimseye işkence ya da zalimce, insanlık dışı ya da onur kırıcı
davranış ya da ceza uygulanamaz.
-
Madde 6- Herkesin,
nerede olursa olsun, yasa önünde kişi olarak tanınma hakkı vardır.
-
Madde 7- Herkes
yasa önünde eşittir ve herkesin ayrım gözetilmeksizin yasa
tarafından eşit korunmaya hakkı vardır. Herkes, bu Bildirgeye aykırı
herhangi bir ayrımcılığa ve ayrımcılık kışkırtıcılığına karşı eşit
korunma hakkına sahiptir.
-
Madde 8- Herkesin
anayasa yada yasayla tanınmış temel haklarını çiğneyen eylemlere
karşı yetkili ulusal mahkemeler eliyle etkin bir yargı yoluna
başvurma hakkı vardır.
-
Madde 9- Hiç kimse
keyfi olarak yakalanamaz, tutuklanamaz ve sürgün edilemez.
-
Madde 10-
Herkesin, hak ve hükümlülükleri belirlenirken ve kendisine herhangi
bir suç yüklenirken tam bir eşitlikle bağımsız ve yansız bir mahkeme
tarafından hakça ve açık yargılanmaya hakkı vardır.
-
Madde 11-1.
Kendisine bir suç yüklenen herkes, savunması için gerekli olan tüm
güvencelerinin tanındığı bir açık yargılanma yoluyla, yasaya göre
suçluluğu kanıtlanana değin suçsuz sayılma hakkı vardır.
-
Madde 11-2. Hiç
kimse işlendiği sırada ulusal yada uluslararası hukuka göre bir suç
oluşturmayan herhangi bir eylem veya kusurdan dolayı suçlu
sayılamaz. Kimseye suçun işlendiği sırada uygulanabilecek olan
cezadan daha ağır bir ceza verilemez.
-
Madde 12- Kimsenin
özel yaşamı, ailesi konutuna yada haberleşmesine keyfi olarak
karışılamaz, şeref ve adına saldırılamaz. Herkesin bu gibi karışma
ve saldırılara karşı yasa tarafından korunma hakkı vardır.
-
Madde 13-1-1.
Herkesin bir devlet sınırları içinde yer değiştirme ve oturma
özgürlüğüne hakkı vardır.
-
Madde 13-1-2.
Herkes, kendi ülkesi de dahil , herhangi bir ülkeden ayrılma ve
ülkesine dönme hakkına sahiptir.
-
Madde 14-1-1.
Herkesin zulüm altında başka ülkelere sığınma ve sığınma
olanaklarından yararlanma hakkı vardır.
-
Madde 14-1-2.
Gerçekten siyasal nitelik taşıyan suçlardan ya da Birleşmiş
Milletlerin amaç ve ilkelerine aykırı eylemlerden doğan kovuşturma
durumunda bu haktan yararlanılamaz.
-
Madde 15-1-1.
Herkesin bir uyrukluğa hakkı vardır.
-
Madde 15-1-2.
Kimse keyfi olarak uyrukluktan yoksun bırakılamaz. Kimsenin
uyrukluğunu değiştirme hakkı yadsınamaz.
-
Madde
16-1-1.Yetişkin erkeklerle, kadınların, ırk,uyrukluk ya da din
bakımından herhangi bir kısıtlama yapılmaksızın evlenme ve aile
kurmaya hakkı vardır. Evlenirken, evlilik sırasında ve evliliğin
bozulmasına ilişkin hakları eşittir.
-
Madde 16-1-2.
Evlilik, ancak istekli eşlerin özgür ve tam oluruyla yapılır.
-
Madde 16-1-3.
Aile, toplumun doğal ve temel birimidir ve toplum ve devlet
tarafından korunur.
-
Madde 17-1-1.
Herkesin, tek başına ya da başkaları ile birlikte, mülkiyet hakkı
vardır.
-
Madde 17-1-2.
Kimse keyfi olarak mülkiyetinden yoksun bırakılamaz.
-
Madde 18 -
Herkesin düşünce, vicdan ve din özgürlüğüne hakkı vardır. Bu hak,
din ya da inancını değiştirme özgürlüğünü ve din ya da inancını, tek
başına ya da toplumca ve açık ya da özel olarak öğretme, uygulama,
ibadet ve gözetim yoluyla açıklama özgürlüğünü içerir.
-
Madde 19 -
Herkesin görüş ve anlatım özgürlüğüne hakkı vardır. Bu hak,
karışmasız görüş edinme ve hangi yoldan ve hangi yoldan ve hangi
ülkede olursa olsun bilgi ve düşünceleri arama,alma ve yayma
özgürlüğünü içerir.
-
Madde 20-1-1.
Herkes, barışçı toplanma ve dernek kurma hakkına sahiptir.
-
Madde 20-1-2. Hiç
kimse bir derneğe girmeye zorlanamaz.
-
Madde 21-1-1.
Herkes, doğrudan ya da özgürce seçilmiş temsilciler aracılığıyla
ülkesinin yönetimine katılma hakkına sahiptir.
-
Madde 21-1-2.
Herkesin, ülkesindeki kamu hizmetlerine eşit girme hakkı vardır.
-
Madde 21-1-3.
Halkın istemi, yönetim otoritesinin temelidir. Bu istem, genel ve
eşit, gizli ve özgür oya dayalı dönemsel ve gerçek seçimlerle
belirtilir.
-
Madde 22-
Herkesin, toplum bir üyesi olarak, toplumsal güvenliğe hakkı vardır.
Ulusal çabalarla ve uluslararası işbirliği yoluyla ve her devletin
örgütle kaynaklarına göre herkes onur ve kişiliğinin özgür
gelişmesinin ayrılmaz bir öğesi olarak ekonomik, toplumsal ve
kültürel haklarının gerçekleşmesi hakkına sahiptir.
-
Madde 23-1-1.
Herkesin çalışma, işini özgürce seçme, adil ve elverişli koşullarda
çalışma ve işsizliğe karşı korunma hakkı vardır.
-
Madde
23-1-2.Herkesin, herhangi bir ayrım gözetmeksizin, eşit iş için eşit
ücrete hakkı vardır.
-
Madde 23-1-3.
Herkesin kendisi ve ailesi için insan onuruna yaraşır ve gereğinde
başka toplumsal korunma yollarıyla desteklenmiş bir yaşam sağlayacak
adil ve elverişli bir ücrete hakkı vardır.
-
Madde 23-1-4.
Herkesin çıkarını korumak için sendika kurma veya sendikaya üye olma
hakkı vardır.
-
Madde 24 -
Herkesin, iş saatlerinin makul ölçüde sınırlandırılması ve ücretli
dönemsel tatiller dahil, dinlenme ve boş zamana hakkı vardır.
-
Madde 25-1-1.
Herkesin, kendisi ve ailesinin sağlık ve gönenci için beslenme,
giyim, konut ve tıbbi bakım hakkı vardır. Herkes; işsizlik,
hastalık, sakatlık, dulluk, yaşlılık ve kendi denetiminin dışındaki
koşullardan doğan geçim sıkıntısı durumunda güvenlik hakkına
sahiptir.
-
Madde 25-1-2.
Analar ve çocukların özel bakım ve yardım hakları vardır. Tüm
çocuklar, evlilik içi ya da evlilik dışı doğmuş olmalarına
bakılmaksızın aynı toplumsal korumadan yararlanır.
-
Madde 26-1-1.
Herkes, eğitim hakkına sahiptir. Eğitim, en azından ilk ve temel
eğitim aşamasında parasızdır. İlköğretim zorunludur. Teknik ve
mesleksel eğitim herkese açıktır. Yüksek öğretim yeteneğe göre
herkese eşit olarak sağlanır.
-
Madde 26-1-2.
Eğitim insan kişiliğini tam geliştirmeye ve insan haklarına temel
özgürlüklere saygıyı güçlendirmeye yönelik olmalıdır. Eğitim, tüm
uluslar, ırklar ve dinsel gruplar arasında anlayış, hoşgörü ve
dostluğu özendirmeli ve Birleşmiş Milletlerin barışı koruma
yolundaki etkinliklerini daha da geliştirmelidir.
-
Madde 26-1-3. Ana
Babalar çocuklarına verilecek eğitimi seçmede öncelikle hak
sahibidir.
-
Madde 27-1-1.
Herkes, topluluğun kültürel yaşamına özgürce katılma, sanattan
yararlanma ve bilimsel gelişmeye katılma ve bundan yararlanma
hakkına sahiptir.
-
Madde 27-1-2.
Herkesin yaratıcısı olduğu bilim, yazın ve sanat ürünlerinden doğan
manevi ve maddi çıkarlarının
korunmasına hakkı vardır.
-
Madde 28 -
Herkesin bu bildirgede ileri sürülen hak ve özgürlüklerin tam olarak
gerçekleşeceği bir toplumsal ve uluslararası düzene hakkı vardır.
-
Madde 29 -1-1.
Herkesin, kişiliğinin özgürce ve tam gelişmesine olanak veren
topluluğa karşı ödevleri vardır.
-
Madde 29 -1-2.
Herkes, hak ve özgürlüklerinin tanınması ve bunlara saygı
gösterilmesinin sağlanması ve demokratik bir toplumda genel ahlak ve
kamu düzeniyle genel gönenç gereklerinin karşılanması amacıyla
yasayla belirlenmiş sınırlamalara bağlı olabilir.
-
Madde 29 -1-3. Bu
hak ve özgürlükler hiçbir koşulda Birleşmiş Milletlerin amaç ve
ilkelerine aykırı olarak kullanılamaz.
Madde 30
- Bu bildirgenin hiç bir hükmü, herhangi bir devlet, grup ya da kişiye,
burada ileri sürülen hak ve özgürlüklerden herhangi birinin yok
edilmesini amaçlayan herhangi birinin yok edilmesini amaçlayan herhangi
bir etkinlikte ve eylemde bulunma hakkını verir biçimde yorumlanamaz.

|